حامیژه

- آقای دکتر فکوهی ،موضوع این ماه صفحه اقوام نشریه ما بحث فرهنگ های قومی،زوال آنها و راهکارهای مقابله با این مسئله است.همان طور که می دانیم یکی از جریان هایی که تنوع فرهنگی در معنای عام و فرهنگ های قومی را در معنای خاص آن مورد تهدید و زوال قرار می دهد فرآیند جهانی شدن است.به خاطر داریم که شما در کلاس های فرهنگ و توسعه تان از مفهوم "جهان محلی شدن" در مقابل "جهانی شدن" صحبت کردید؛فرآیندی که فرصت مقاوت بیشتری به فرهنگ های کوچکتر برای مقابله در برابر فرهنگ های بزرگتر می دهد.لطفا بحث را با ارائه تعریفی پیرامون این مفهوم شروع کنید. ادامه مطلب

عکس کوچک: مقدمه - خیابان سپه قزوین را خیلی دوست دارم،برایم مثل "ماشین زمان" است،همان که انسان را در تاریخ جابه جا می کند.تمام عناصر سپه، مرا به زمان و مکان دیگری می برند که اصلا متعلق به امروز نیست.بازارچه سنتی میوه و تره بار که در ابتدای آن است و مسجد جامع و محوطه جلویش با عالمی که دست فروش ها در آن راه انداخته اند.کوچه های تنگ و باریک و خانه های قدیمی ای که دو طرف خیابان را محاصره کرده اند و در هر کدام آب انباری،سقاخانه ای و بنایی که یادگار گذشته هاست. روبه رو هم که منظره شهربانی قدیم با هر قدمی که به سمتش برمی داری دست به کمر،باد به غبغب و با سینه ای سپر به تو نزدیک و نزدیک تر می شود،گویی می خواهد کل وجودت را زیر بگیرد.و بعد ... ادامه مطلب

سوال اول- ازدواج چیست و بین چه کسانی صورت می گیرد؟ کمی به این سوال فکر کنید و سپس این مطلب را بخوانید.این مطلب با استفاده از آموزه های انسان شناسی به ما نشان می دهد که پدیده ای به نام "ازدواج" در همه جا یکسان و به یک مفهوم نیست و تنوع فوق العاده زیادی دارد و با اهدافی متفاوت از آنچه مد نظر ما و فرهنگ ماست صورت می گیرد. ادامه مطلب

ادوارد تی هال انسان‌شناس آمریکایی در کتاب بعد پنهان به بررسی رابطه انسان و فضا می‌پردازد. او این موضوع را زیر عنوان همجواری (proxemics) توضیح می‌دهد. هال موضوع همجواری را فضای شخصی، فضای عمومی و درک انسان از فضا معرفی می‌کند. پیش از هال کسانی مانند ورف (Benjamin Lee Whorf) به ارتباط میان زبان و ادراک اشاره کرده‌اند و زبان را نه تنها ابزار ارتباط انسان‌ها که طراح و بنیان ادراک انسان می‌دانند. آن‌ها معتقدند که زبان‌های گوناگون ادراک‌های متفاوتی را از مفاهیم برای متکلمانشان درپی خواهند داشت. هال این موضوع را درباره فضاهای حسی انسان نیز گسترش می‌دهد و با بیان مثال‌هایی از تفاوت در ادراک اندام‌های حسی و یا شیوه چیدمان وسایل در فرهنگ‌های مختلف به بیان نظریات خود می‌پردازد ادامه مطلب

نام دکتر جواد صفی نژاد که می آید یاد اولین جلسه ای می افتم که به عنوان مستمع آزاد سر کلاس "شیوه های آبیاری سنتی در ایران"ش شرکت کردم.از طرفی برایم عجیب بود که چرا در گروه مردم شناسی دانشکده علوم اجتماعی باید چنین واحدی تدریس شود که در ظاهر هیچ ربطی به این رشته ندارد و از طرف دیگر به دلیل تجربه ای که ترم پیش از کلاس جغرافیای انسانیش داشتم می دانستم که استاد باسوادی است.جلسه اول کلاس بود،نیامده سوالم را پرسیدم.پیرمرد کمی جواب را در دهانش مزه مزه کرد،چندباری با زبان لبش را تر نمود و بعد شروع کرد به توضیح دادن اینکه ایران کشوری کم آب است و ... ادامه مطلب

مینو صابری روزی که برای گفت‌وگو با «فرج علیپور» به منزل‌شان، حوالی یوسف‌آباد رفتم، با استقبال خیلی گرم او و همسرش روبه‌رو شدم. البته همین انتظار را هم داشتم، اما نکته مهم‌تر که برایم جالب و خیلی باارزش بود این که هر آن‌چه از فرج علیپور خواستم برای شنوندگان رادیو زمانه در طبق اخلاص هدیه کرد.

پایم به کار نمی رود،دوباره دچار تردید شده ام،یعنی درست هروقت که با خاله، باغچه را هرس می کنیم و آبی به سر و روی خشک و تشنه گل ها می پاشیم و بوی خاک پر می کند دماغمان را و خنکای آب مرهمی می شود بر موتور جوش آورده جانمان، دچار تردید می شوم و پایم برای رفتن به سر کار کند می شود.دردم 6 ساعت زمان پرت روزانه در توحش مترو و تعلل اتوبوس نیست،یک سوال فلسفی کشداراست که به سر و گوش ذهنم چسبیده: ادامه مطلب

گزارشی از سخنرانی محمد رضا حائری(بهناز خسروی) گروه علمی- تخصصی انسان‌شناسی فرهنگی انجمن جامعه‌شناسی ایران در یکی دیگر از سلسله نشست‌های خود در پاییز سال 86، موضوعی با عنوان "شهرشناسی از منظر گورستان" را مورد بحث و بررسی قرار داد. در این جلسه، محمدرضا حائری یکی از معماران و شهرسازان فعال در کشور به سخنرانی پرداخت. وی در مقدمه سخنان خود به معرفی مفهوم شهرشناسی و رابطه آن با انسان‌شناسی پرداخت و ...

انسان با پشت سرگذاردن مراحل مختلفی ازشیوه های زندگی ( کوچ نشینی بر اساس صید وشکار ، کوچ نشینی بر پایه زندگی شبانی ، کوچ نشینی بر مبنای ییلاق و قشلاق و ...) در نهایت با دستیابی به دانش و صنایع مختلف قادر گردید قدم در مرحله ای گذارد که " مورگان " ، اندیشمند تطور گرا ، از آن به عنوان مرحله تمدن صحبت کرده است و آن مرحله ای است که زندگی شهرنشینی به عنوان شکلی از زندگی یکجانشینی شکل گرفته و روندی تطوری را چه به لحاظ کالبدی و چه فیزیکی پیش روی قرار می دهد ودر این طی طریق علوم مختلفی که نتیجه تکامل دانش و ذهن بشر نیزهستند متناسب با هر عصر و دوره به کار گرفته می شوند

اندکی پس از شهادت امام حسین در روز عاشورای سال 61 هجری قمری،وقتی که خون وی بر زمین کربلا ریخت، پرندگانی که از آنجا می گذشتند به فرمان خدا مامور شدند تا با آغشته کردن بال خود به این خون،پیام شهادت و مظلومیت او را به سراسر جهان برسانند.این پرندگان خونین بال حرکت کردند و یکی از آنها آمد و آمد،از فراز البرز گذشت،رودخانه شاهرود را زیر پا گذاشت،دریاچه اوان را گذراند و به روستای "زرآباد" رسید.او بر شاخه درخت چناری نشست و پیام خود را به آن واگذار کرد.از آن سال تا به حال مردم منطقه هر ساله در صبح روز عاشورا شاهد چکیدن خون از یکی از شاخه های این درخت اسطوره ای هستند ادامه مطلب