شب آرزوهاست. امروز با جدا شدن آنها، آخرین شبه آرزویی هم که داشتم ماسید!

"مقدمه‌ای بر موسیقی‌شناسی قومی" عنوان کتاب محسن حجاریان است که در سال 1387 با همکاری پژوهشکده میراث فرهنگی و کتاب سرای نیک منتشر شده است. این کتاب پس از بیست سال از انتشار اولین کتاب‌ها با عنوان اتنوموزیکولوژی در ایران به چاپ رسیده است. به عبارتی از سال 1365 و پس از انتشار دو کتاب "مبانی اتنوموزیکولوژی"محمدتقی مسعودیه و "اتنوموزیکولوژی"برونو نتل، اولین باری است که مفاهیم جدید این حوزه علمی به صورت یک نوشته منسجم ارائه می‌شود.

بدترین کارهای دنیا اجاره طلب کردن است، از مستاجری که می‌دانی یک ماه خودفروشی می‌کند و حقش بخور و نمیری است که تازه باید یک سومش را هم ماهیانه به تو بدهد به عنوان حقت!
... دست به کمر و حق‌به‌جانب می‌ایستد و مهریه‌ 1000 سکه‌ایش را طلب می‌کند: "حقم!"؛ حقی به ازای 40 روز زندگیِ نکرده! آن‌هم از مستاجری که یک سوم عایدیش از خودفروشی‌های هر ماه...
چه چیزی این حق‌ها را ایجاد می‌کند؟!

کاش بیماری روانی، شاخ و دم داشت تا آدم‌های سالم می‌فهمیدند چرا بعضی وقت‌ها هر کاری می‌کنند بعضی آدم‌ها را نمی‌فهمند!

از اینجا می‌ترسم، از این وسوسه‌ی گاه و بیگاه نوشتن، از این هرزگی در ذبح کلمات، از این فرصت بازگشت به خویشتنی که نباید برگردد، از این ابزارِ نق زدنِ‌های بیهوده‌ی گران! شاید درست این باشد که وفادار به همان باغچه خشک مقالات بمانم در وب... وسوسه این دشت نمی‌گذارد اما...!

مرخصی این ترم هم تمام شد و هنوز کارهای ترم قبلی، نیمه تمام. هروقت عذر حضور در برنامه‌ای را می‌خواهیم، دوستان به طعنه می‌گویند: خودمان می‌دانیم، همان 13 تا مقاله و یک ترجمه و تحقیق 80 صفحه‌ای و...

"زندگی و اندیشه بزرگان انسان‌شناسی"، عنوان کتابی از جری. دی. مور است که در همین ماه‌های آغازین سال 1389 توسط انتشارات جامعه‌شناسان منتشر شده است. این کتاب 476 صفحه‌ای، توسط هاشم آقابیگ‌پوری و جعفر احمدی ترجمه شده و به قیمت 9600 تومان عرضه می‌شود. آشنایی با این کتاب در وهله اول، از چند جهت برای مخاطب انسان‌شناس، قابل توجه است: اول، همنامی و شباهت غیرقابل‌انکاری که در نام این اثر با کتاب "زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی" کوزروجود دارد، دوم، طراحی جلد کتاب که از ترکیب و کنار هم قرار دادن عکس تعدادی از نظریه‌پردازان انسان‌شناسی تشکیل شده و ناخودآگاه، ذهن را به سمت طراحی جلد کتاب ریتزر با عنوان "نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر" هدایت می‌کند، و سوم، سهم یک سومی انسان‌شناسان زن از مجموعه عکس‌های روی جلد است که به‌گونه‌ای نمادین، حاکی از موفقیت زنان در حوزه نظریه‌پردازی این رشته است.

بسیاری نوشته‌ها در بیان علت وابستگی به سیگار، تنها به بیان دلایلی بیولوژیک و ارتباط نیکوتین و اعتیاد اکتفا می‌کنند. بدون رد کردن این دلایل بیولوژیک در اعتیاد به سیگار باید گفت، نمی‌توان دلایل فرهنگی و شناختی این پدیده را نادیده گرفت. به نظر می‌رسد یکی از مسائلی که امروز در مورد سیگار شایان توجه است بُعد نمادین استفاده از آن است. جامعه امروز، جامعه‌ای مصرفی است و مصرف کالاها در این جامعه یکی از راه‌های ایجاد و نمایش هویت افراد است. به این ترتیب مصرف سیگار نیز می‌تواند به عنوان "مصرف یک نماد" و نه صرفا یکی از مواد مخدر مورد بررسی قرارگیرد. در ادامه این یادداشت، نگاهی به چگونگی مصرف سیگار به عنوان یک نماد خواهیم داشت.

• گرچه هنوزم دوستش دارم ولی فکر کردن به ادامه زندگی با اون زجرآوره. چه طور می شه آدم هم کسی رو دوست داشته باشه و هم نخواد باهاش زندگی کنه؟ • ما یه مَثل داریم که می‌گه آب رفته حتی اگه به جوی برگرده، ماهی مرده رو زنده نمی کنه! رابطه ما همون وقتی تموم شد که خانواده هامون جمع شده بودن تا در مورد شروعش با هم مشورت کنن؛ دقیقا شب خواستگاری، وقتی که پدر و مادرا بحثشون سر شیربهاء و مهریه بالا گرفت... در زندگی روزمره، قطعا لحظه‌هایی برای هرکدام از ما پیش می‌آید که برخی از سنت‌ها و آیین‌های باقی‌مانده از پدرانمان را در مقابل خواست و صلاح زندگی خود حس می‌کنیم، لحظه‌هایی مشابه همین که به آن اشاره شد. در این لحظه‌ها گاه عمیقا شک می‌کنیم و از خود می‌پرسیم که چرا گذشتگانمان چنین رسومی را وضع و از آنها پاسداری کرده‌اند و از آن مهمتر، چرا ما باید حامل این رسوم باشیم و به چه قیمتی؟

چندی پیش سازمان ثبت احوال کشور اعلام کرد که آمار طلاق در سال 88 نسبت به مدت مشابه خود در سال 87 حدوداً 13 درصد رشد داشته است. این درحالی است که منابع غیررسمی معتقدند طلاق‌های ثبت نشده و طلاق‌های پنهان را نیز باید به این رقم اضافه کرد که در آن صورت با عدد بزرگتری مواجه خواهیم شد. یکی از مسائلی که عموما افراد، آنرا در تصمیم‌گیری خود برای طلاق بی‌تاثیر نمی‌دانند مسئله خانواده‌هاست که اغلب از آن تحت عنوان نقض حریم خصوصی و "دخالت" خانواده طرف مقابل در زندگی مشترک یاد می‌شود. چگونگی ارتباط با خانواده همسر و چالش‌های پیش روی آن، مسئله‌ایست که در فرهنگ عامه ما نیز اشاراتی به آن وجود دارد، آنجا که با زبانی کنایی، به ذکر توصیف‌ها، توصیه‌ها و یا حتی لطیفه‌هایی درخصوص رابطه عروس و مادرشوهر، داماد و مادرزن، خواهرزن، خواهرشوهر و... می‌پردازد. ریشه این مشکلات در کجاست و چرا خانواده‌ها که طبیعتا خیرخواه و حامی فرزندانشان هستند این‌چنین به عنوان سرمنشا مشکلات زوج‌ها خصوصا زوج‌های جوان معرفی می‌شوند؟ این یادداشت قصد بررسی این مسئله را دارد.