حامیژه

حرف اول- مارگارت مید یکی از بزرگترین زنان انسان شناسی است که با سفر به منطقه "ساموا" و وصلت با بومیان،ضمن تجربه ی شیوه دیگری از زندگی توانست اطلاعات ارزشمندی پیرامون فرهنگ آنها جمع اوری کند که پایه ی بسیاری از قطعیت های رایج زمانش را لرزاند.مید طی سال پژوهش دریافت در منطقه ی "آراپش" مردان و زنان هر دو به تیپ شخصیتی ای تعلق دارند که ما انرا "زنانه" می نامیم، مردم "موندوگومور" نیز هیچ ادراکی از یک معیار دوگانه نداشتند و از هر دو جنس انتظار رفتاری مردانه می رفت ،سرانجام او مردم "چامبولی" را هم اینگونه توصیف کرد: زنانی پرخاشگر،نان آور و ساده پوش و مردانی حسود و بیکار و ترشرو که بیشتر وقت خود را صرف آرایش و رقص و بگومگو در خانه می کنند.گرچه امروزه برکار مید،انتقاداتی وارد شده ولی کار او نشان داد که زن بودن و مرد بودن تعاریف متنوع دیگری هم داشته و دارند که دست کم به اندازه تعریف های ما قطعی فرض می شوند حال انکه همه آنها فوق العاده نسبی اند.اوکتاو پاز می گوید:"هر فرد یگانه است و بیشمار افرادی که نمیشناسدشان" و اکنون من می خواهم بگویم:زن نیز مفهومی یگانه است و بیشمار مصادیق متنوعی دارد که نمی شناسدشان...از این دست است وقتی که در مورد زن در قومیت ها صحبت می کنیم و حتی زن در یک قومیت مشخص.آنچه این مقاله قصد بررسی آن را دارد جایگاه زن در جامعه قومی ترکمن هاست. ادامه مطلب

حرف اول- آیا تکرار مدام یک عنصر در یک کلیت،امری اتفاقی و بی معناست؟ "از آب گل آلود ماهی می گیره،آب نمی بینه وگرنه شناگر ماهریه،آب رفته به جوی برنمی گرده، آب ها از آسیاب افتاده، جایی نمی خوابه که زیرش آب بره،آب زیر کاهه،از آب آب تکان نخورد،طرف آب به آب شده ،به آب نرسیده لباسش رو درمیاره،با آبکش آب میاره،آب از دستش نمی چکه،از آب کره می گیره،پوستش آب انداخته، دست و روش را با آب آلوچه شسته،آب را آب می کشه،آب که از سرگذشت چه یک وجب چه صد وجب،مثل آب می ره اما مثل ریگ زمینه..." اینکه فرهنگ ایرانی برای بیان مسائل و نقدهای خود تا این حد از آب استفاده می کند به چه معناست؟ انسان شناسان معتقدند تمام تکرارها در یک فرهنگ، معنی دار بوده و باید فهمیده شود.آب در اسطوره های ما به شکل آناهیتا،الهه آب جلوه گر می شود.در مذهب ما و واقعه عاشورا تاکید خاصی بر آن و تشنگی یاران حسین می گردد.نظریه استبداد شرقی،ایجاد حکومت های مستبد در تاریخ ایران را نیز به همین بحث بی آبی و ضرورت استخراج،انتقال و مدیریت تقسیم آن ربط می دهد.رد پای آب را در جای جای فرهنگ ایرانی می توان جستجو کرد،از جمله آنها شیوه های مختلفی است که مردم این دیار برای جمع آوری و مصرف آن اندیشیده اند. ادامه مطلب

حرف اول- فصل‌ باران، هنگامه نبرد "تیشتر" ایزد باران با "اپوشه" دیو خشکسالى‌‌ است و ایزد باران‌ با شکست‌ دیو خشکى‌، خاک‌ را خرمى‌ و مردم‌ را روزی‌ مى‌بخشد. از زمان شکل گرفتن این اسطوره اوستایی تا به امروز هنوز آب، مسئله مردم این سرزمین است. فلات ایران با موقعیت جغرافیایی خاص خود سرزمین خشکی است که متوسط بارندگی آن از متوسط جهانی کمتر است و نیز میزان تبخیر آن بسیار بالاست چنانکه 60 درصد از بارشش تبخیر می شود. ولی پراکندگی بارش در ایران نیز یکسان نیست و بر این اساس می توان آن را به دو نیمه شرقی کم باران و غربی پر باران تقسیم کرد. این تفاوت بارش در فرهنگ مردمان دو نیمه نیز نمود دارد. از اسطوره نبرد تیشتر و معابدهای آناهیتا ایزدبانوی آب، و نیایش و قربانی برای او گرفته تا ضرب المثل ها و قصه های عامیانه همه گویای این است که همیشه این مردم در پی آب بوده اند. اما مردمی ترین آن در مراسم "باران خواهی" و "طلب آب" جلوه می کند. مراسمی که در گوشه گوشه این سرزمین مرسوم است. ادامه مطلب