ESRA

گسترش سریع و غیرقابل کنترل گیم نت ها، آمار بالای فروش سی دی بازی های رایانه ای، انتشار چندین مجله تخصصی در زمینه بازی های رایانه ای، اعلام آمادگی افراد و گروه هایی در داخل کشور برای ساخت بازی های رایانه ای ایرانی و همچنین برگزاری مسابقات جام جهانی بازی های رایانه ای، از جمله مواردی بودند که بازی های رایانه ای را در ایران و برای بدنه مدیریتی کشور به مسئله مهمی تبدیل کردند. نتیجه این حساسیت ها تاسیس مرکز ویژه ای برای ساماندهی بازی های رایانه ای بود که "بنیاد ملی بازی های رایانه ای کشور" نام گرفت. اساسنامه این بنیاد در خرداد ماه 1385 به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رسما آغاز به کار کرد. از آنجایی که یکی از اهداف این بنیاد، ترویج "فرهنگ استفاده مطلوب از بازی های رایانه ای" بود از همان ابتدا طراحی نظامی برای رده بندی بازی های رایانه ای در دستور کار آن قرار گرفت و فاز مطالعاتی آن آغاز شد و مدتی بعد به صورت آزمایشی به مرحله اجرا درآمد. ESRA درحقیقت، محصول فعالیت های این بنیاد و عنوانی است که برای نظام رده بندی بازی های رایانه ای ایران انتخاب شده است.

از این نظام در دی ماه سال گذشته و طی مراسم جشنی رونمایی شد و لوگوهای انتخاب شده برای پشت جلد بازی ها به معرض نمایش گذاشته شد. نام این نظام، بسیار شبیه ESRB است که مخفف نظام رده بندی بازی های رایانه ای آمریکاست، و نه نباید با آن اشتباه گرفته شود. در این نظام که حاصل بررسی و مطالعات چند کارگروه تخصصی جامعه شناسی، روان شناسی و مسائل دینی و مذهبی است درنهایت 6 رده سنی برای طیف مخاطبان ایرانی این بازی ها تعیین شده است. کوچکترین رده 3+ است که سن شروع بازی های رایانه ای در جهان است. بزرگترین رده سنی نیز 25+ است که برای بازی های ویژه بزرگسالان درنظر گرفته شده است. رده های سنی 7+، 12+، 15+ و 18+ نیز سایر رده های سنی این نظام را تشکیل می دهند. این نظام برمبنای 8 فاکتور محتوایی آسیب زا به رده بندی سنی بازی ها می پردازد. این هشت فاکتور شامل لحن بد، مصرف سیگار و مشروبات الکلی و مواد مخدر، خشونت، مسائل جنسی، ترس، قمار و شرط بندی، تبعیض و نیز نقض ارزش هاست. بنیاد ملی بازی های رایانه ای، درحال حاضر، تیمی مخصوص رده بندی دارد که در دفتر این بنیاد استقرار یافته و روزانه با توجه به دستورالعمل های ESRA به انجام هر بازی و استخراج و بررسی صحنه های آسیب زای آن پرداخته و درنهایت، رده سنی مناسب را اعلام می کنند که می تواند مورد استفاده خانواده ها قرار گیرد. خانواده ها می توانند اخبار مربوط به رده بندی بازی های جدید را از طریق سایت اینترنتی این بنیاد به آدرس http://www.ircg.ir دنبال کرده و یا از طریق فرستادن نام بازی به صورت پیامک به شماره تلفن 20000700 پیگیری کنند.
گرچه روند اجرایی نظام رده بندی ایران چند ماهی است که آغاز شده و با مشکلات و نقص های بسیاری همراه است اما باید آن را اولین گام مسیری درنظر گرفت که طی آن گریزناپذیر بوده است. ESRA همزمان با رده بندی آزمایشی بازی های رایانه ای موجود، نقد مسیر آمده و اصلاح برخی گام های نادرست را نیز در دستور کار خود قرار داده است. از آنجایی که ESRA، اولین نظام رده بندی بازی های رایانه ای در منطقه است و با توجه به شباهت های فرهنگی موجود بین ایران و کشورهای منطقه، این نظام در صورتی که بتواند در فاز اجرا، موانع و نواقص پیش روی خود را رفع کند قادر خواهد بود که به نظام رده بندی بازی های رایانه ای منطقه تبدیل گردد. امروز بیش از هر چیز آشنایی خانواده ها و کلیه دست اندرکاران مسائل کودک و نوجوان با ESRA ضروری است چرا که موفقیت این نظام از این مرحله به بعد، منوط به آگاهی و همراهی آنهاست.
-----------------------------------------------
ESRA مخفف Entertainments Software Rating Association است.
این ملطب ابتدا در نشریه سپیده دانایی منتشر شده است.